TUME YA KURATIBU MAONI YA KATIBA MPYA YAKABIGHIWA OFISI
Katibu Mkuu kiongozi Balozi Ombeni Sefue kushoto akimueleza jambo Mwenyekiti wa Tume ya kuratibu maoni ya Katiba mpya Waziri mkuu mstaafu Jaji Joseph Warioba wakati wa makabidhiano ya ofisi ya Tume hiyo iliyopo katika jengo jipya la Wizara ya mambo ya Ndani ghorofa ya kwanza , wa pili kutoka kushotoni Celina Kombani Waziri wa Sheria na Katiba na Angela Kairuki mbunge wa CCM viti maalum Dar es salaam.(Kwa hisani ya FullShangwe).
August 6, 2012 at 5:46 pm
KATIKA MAPENDEKEZO YA KATIBA MPYA MAMBO AMBAYO NAYAHITAJI
[A] MIFUMO YA UONGOZI.
1. KIONGOZI KUWA NA MADARAKA ZAIDI YA MOJA SIHITAJI SABABU UFANISI NA UTENNDAJI WA KAZI MBALIMBALI HUPUNGUA, WATU MBALIMBALI HUKOSA AJIRA KUTOKANA NA KUPEANA HUKO MADARAKA MENGI AMBAKO NI DHAHIRI HAKUNA MANTIKI YA KIUTENDAJI. LAKINI KWA MAONI YANGU MBUNGE HUWEZA KUWA MW/KITI WA KAMATI FULANI KWA KUWA TU MAMBO HAYO YANAHUSIANA NA SHUGHULI ZA WABUNGE NI VIGUMU MBUNGE WA ISIMANI KULIONGOZA JIMBO LAKE NA DAR KWA UFANISI, MKUU WA MKOA KILIMANJARO NI MBUNGE TENA KULE SONGEA UMBALI HUU ANAUKABILI VIPI. PIA HAPA PASIWEPO NA MISHAHARA MIWILI BALI UWEZESHAJI TU WA KUFANYA KAZI HIZO NDIO UWEPO ILI KUPUNGUZA MATUMIZI MABAYA YA MALI ZA UMMA.
2. MAWAZIRI SI LAZIMA WAWE WABUNGE LAKINI LAZIMA WAWE WATAALAM WA MAMBO KATIKA WIZARA ZAO. NI VYEMA MBUNGE AKIWA WAZIRI AACHE UBUNGE NA ASHUGHULIKIE MATATIZO YA TAIFA NA JIMBO APEWE MTU MWINGINE AONGOZE. UKOMO WA UWAZIRI UWE HAUNA KIKOMO BALI WAZIRI ASIZIDI MIAKA 70. WALE AMBAO MIAKA 70 IKIWAKUTA KATIKA UWAZIRI BASI WAMALIZIE MUHULA. PIA MAWAZIRI WAPENDEKEZWE NA RAIS NA WAPITISHWE NA BUNGE WOTE KAMA INAVYOFANYWA KWA WAZIRI MKUU ILI KAMA POPOMPO ATOLEWE.
3. KIKOMO CHA UONGOZI KATIKA BUNGE LA JAMHURI ISIZIDI MIAKA 20 YAANI VIPINDI V4 KWA MTU MMOJA ILI KUTOA NAFASI KWA WENGINE KUONGOZA, HATA KAMA UNAPENDWA KAMA MAJI MIAKA 20 YATOSHA NA UKAE CHONJO.
4. SPIKA WA BUNGE LA JAMHURI ASITOKANE NA WABUNGE ILI KULIPA UWAKILISHI RASMI JIMBO LAKE NAKUONDOA DHANA YA MADARAKA MARA MBILI BALI APITISWE MIONGONI MWA WATU WATAKAOGOMBEA USPKA KUTOKA KATIKA KADA MBALIMBALI.
5. NCHI IWE KATIKA MAJIMBO HASA MIMI NAPENDEKEZA SITA KUSINI, KASKAZINI, KATI, MASHRIKI, MAGHARIBI NA NYANDA ZA JUU KUSINI.
6. MADARAKA YA RAISI YASIWE MAKUBWA MPAKA KILA KITU AAMUE YEYE BALI MAMBO MENGINE YAAMULIWE NA WAZIRI MKUU KUPITIA BUNGE. MFANO WA UCHUNGUZI WA MAMBO YA KAMATI ZA BUNGE IKIBAINIKA KUNA SWALA HALIENDI SAWA WAZIRI MKUU AAMULIWE NA BUNGE KUFANYA MAAMUZI YA KUWAWAJIBISHA MAWAZIRI.
7. UTEUZI WA TUME YA UCHAGUZI UFANYWE KWA KUPENDEKEZA NA WADAU MBALIMBALI KWA RAIS NA SPIKA WA BUNGE.MAJINA YATAKAYOPIGIWA KURA NA WABUNGE WOTE BUNGENI ILIKUEPUSHA DHANA YA ALIYEKUWEKA NAWE MUWEKE NA KELELE KUHUSU TUME HURU. TUME IWE NA WAFANYAKAZI WAKE BINAFSI AMBAO SI WAFANYA KAZI WA SERIKALI KATIKA NGAZI ZA KATA, JIMBO, WILAYA, MKOA NA TAIFA ILI KUTOIHUSISHA NA MAAMUZI YA KISEREKALI.
8. MATOKEO YA URAIS YAKITANGAZWA YAWEZE KUPINGWA NA MGOMBEA YEYOTE KWA SABABU MAALUM KATIKA MAHAKAMA NA IKIBAINIKA KWELI BASI MAHAKAMA ITENGUE MAAMUZI YA TUME NA UCHAGUZI UFANYIKE TENA.
9. MFUMO WASERIKALI ZA CHAMA ZAIDI YA KIMOJA KAMA WA KENYA AU ZANZIBAR USIWEPO ILI KUVIFANYA VYAMA TAWALA KUTOTUMIA MWANYA HUO KUPORA USHINDI WA VYAMA VINGINE KISHA KUKUBALIANA KUUNDA SERIKALI ZA PAMOJA. BALI IWEPO HAKI NA UHURU KWA KIONGOZI KUMCHAGUA KWA HIARI YAKE MWENYEWE MPINZANI WAKE KUFANYA KAZI PAMOJA KAMA ATARIDHISHWA NA TAALUMA YAKE AU UTENDAJI MZURI WA KAZI, HII NI KWA MAENDELEO YA TAIFA.
[B] MIFUMO YA ELIMU
1. MFUMO WA LUGHA YA MAWASILIANO UWE SAWA NA ULE WA LUGHA YA TAIFA, YAANI KISWAHILI NDIO KITUMIKE KUFUNDISHIA NA KIINGEREZA KIWE KAMA SOMO TU. AMA KAMA JAMBO HILI LITAKUWA GUMU BASI IWE KINYUME CHAKE YAANI TOKA SHULE YA MSINGI HADI ELIMU YA JUU KIINGEREZA KITUMIWE KATIKA MAWASILIANO YA MASWALA YA ELIMU. KUCHANGANYA LUGHA NDIO SABABU INAYOFANYA TUPOTEZE WATAALAM WENGI WA NYUMBANI KWA KUTOIELEWA LUGHA NA SI KILE WANACHOFUNDISHWA. KWA KUWA ELIMU NI KUHAMISHA UJUZI NI VYEMA LUGHA ITUMIKAYO KUHAMISHIA UJUZI HUO IWE YENYE KUELEWEKA KWA WANAOWASILINA.
KAMA MWALIMU KITAALUMA, MAFUNDISHO MBALIMBALI YANASEMA NI RAHISI MTOTO KUFUNDISHWA LUGHA KULIKO MTU MKUBWA, KAMA TUNATAKA WATOTO WETU WAJUE KIINGEREZA TUSISUBIRI WAKIANZA KUKOMAA KIDATO CHA KWANZA BALI WAFUNDISWE WAKIWA TEKE, KIINGEREZA KITUMIKE KUFUNDISHA TOKA DARASA LA AWALI.
DHANA YA LUGHA KAMA SEHEMU YA UTAMADUNI HAPA LAZIMA PIA IHESHIMIWE KWA KUWA UNAPOFUNDISHA LUGHA PIA UNAFUNDISHA NA UTAMADUNI, HIVYO TUKITUMIA KIINGEREZA BADO TUTAKUWA TUNAWAFUNDISHA WATU UTAMADUNI WA WAINGEREZA NA SI WA TANZANIA.
ELIMU IANZE NA MIAKA SITA DARASA LA KWANZA HADI LA SABA IWE MWISHO WA SHULE YA MSINGI.
MIFUMO YA ELIMU INACHANGIA KUCHELEWESHA MAENDELEO NA KUJITEGEMEA KWA VIJANA, UWEKWE MFUMO MAALUM AMBAO UTARUHUSU VIJANA KUFANYA KAZI NA KUSOMA KWA WAKATI MMOJA KWA MFANO WALIMU WANAOSOMA WAWE WANAFUNDISHA KWA KUPANGIWA RATIBA MAALUM INAYOHUSISHA MASOMO YAO NA KAZI ZAO ZA UFUNDISHAJI.
MFUMO HAURUHUSU MTU ANAYEMALIZA KIDATO CHA NNE KUWA NA UZOEFU AU FANI FULANI AMBAYO ITAMFANYA AAJIRIWE AU AJIAJIRI KWA HIYO NGUVU KUBWA YA VIJANA INAPOTEA KWA KUTUMIA MUDA MWINGI KUWA SHULE BADALA YA KUFANYA KAZI NA KUSOMA KWA PAMOJA. KWA MFANO MIMI MPAKA NAFIKIA MIAKA 25 SIJAWAHI KUFANYA KAZI ZAIDI YA MIEZI 3 HIVYO TOKA NAFIKIA UJANA MIAKA 18 MPAKA MIAKA 25 NI MIAKA 7 IMEPOTEA KWA KUTOKUWA NA UZOEFU NA KAZI HATA MOJA, INGAWAJE UMRI HUU NIPO CHUO MWAKA WA PILI KWA MIMI NILIONA VYEMA KAMA NINGEJENGEWA UWEZO WA KAZI FULANI NIKIWA O- LEVEL ILI TU NILIPOMALIZA PAMOJA NA KUENDELEA KUSOMA NIWE NAFANYA KAZI JAMBO AMBALO LINGEFANYA KUJENGA TAIFA KWA HARAKA KWA KUTUMIA NGUVU HIZI ZA VIJANA. WATU WANGEPANGIWA KAZI KWA MUDA KULE WLIPOCHAGALIWA KUSOMEA VYUO ILI KUWAFANYA WAHESHIMIWE.
KWA KUWA TUMEONA JINSI VIPAJI VYA WATU VINAVYOWANUFAISHA MAPEMA BASI ELIMU YA MSINGI INGETUMIKA PIA KUBAINI VIPAJI VYA WATU NA KILA MTU AKIFIKA ELIMU YA SEKONDARI APELEKWE SHULE INAYOENDANA NA KIPAJI CHAKE ILI KUWE NA UWIANO MZURI WA UENDELEZAJI WA VIPAJI KWA KUTUMIA RATIBA ZA SHULE HUSIKA KWA MFANO SHULE YA MUZIKI ITAKUWA NA RATIBA YA SOMO HILO HIVYO UKIFIKA MUDA WA MUZIKI WATU WATASOMA SHULE HIYO. HAPA SI LAZIMA SHULE IWE INAHUSIKA NA KIPAJI KIMOJA BALI HUENDA IKAWA NA WATU WA VIPAJI HATA KUMI LAKINI IKIFIKA MUDA WA VIPAJI WOTE WAPATE NAFASI YA MAFUNZO KULINGANA NA VIPAJI VYAO.
WALE AMBAO WATAKUWA NA MUELEKEO WA KIDARASANI ZAIDI BILA VIPAJI AU FANI YOYOTE YA KIUFUNDI WAENDELEZWE KWA NJIA HIYO ANA BAADAE ITABAINIKA WANAHITAJI KUSOMEA NINI. WANAFUNZI WAULIZWE WANAPENDA NINI NA KUWA KINA NANI NA MAWAZO YAO YAHESHIMIWE KWA KINA.
SHULE ZA SEKONDARI ZA UFUNDI PIA ZIBORESHWE ILIKUPATA WATAALAM MBALIMBALI WA UFUNDI NA MASWALA MENGINE YA KIUGUNDUZI. MAMBO HAYA KWA IMANI YANGU YATASAIDIA WATU KUJIAJIRI WENYEWE AU TAASISI MBALIMBALI BILA KUTEGEMEA SERIKALI.
DINI
KWA KUWA NCHI HAINA DINI NA HAIONGOZWI KWA MISIMGI YA KIDINI BASI NAFASI YA KILA MTU KUABUDU APENDAVYO LAKINI ASIKIUKE MIPAKA YA SHERIA, UTU, NA USTAATRABU WA KIAFRIKA NA KIBINADAMU.
WAISLAMU WARUHUSIWE KUJIUNGA OIC KAMA WAKIRISTO WALIVYOJIUNGA NA VATCAN BILA MASHARTI WALA UBAGUZI WOWOTE KWA WENZAO NA IWAPO OIC WATAHITAJI KUSHIRIKIANA NA WALE WASIOKUWA WAISLAMU KATIKA SHUGHULI ZAO BASI PASIWEPO NA UBAGUZI.
SIKUYA IJUMAA ISIWE SIKU YA KAZI
HIJABU LIWE VAZI RASMI KWA JINSIA YA KIKE MAHALA POPOTE KWA ANAYEJISIKIA KUVAA BILA BUGHUDHA YOYOTE ILE.
ARDHI IMILIKIWE NA WATANZANIA WENYEWE NA WALA MGENI ASIWE NA HAKI YA KUMILIKI ARDHI MOJA KWA MOJA KAMA HAJAISHI NCHINI MIAKA 40 LAKINAI WARUHUSIWE KUFANYA SHUGHULI ZAO KWA MAKUBALIANO MAALUM.
August 9, 2012 at 1:16 am
waislam hawaja katazwa kujiunga na OIC kwa sababu ni suala la dini yao na serikali ya tanzania kutokana na katiba tulionayo dini yeyote ile haihusiani na srerikali swali kwako kaka ni nani aliyewakataza waislamu kujiunga na OIC ? na ndugu zetu waislamu kwa nini wanalazimisha OIC iingizwe kwenye katiba ? kwani wakatoliki wamelazimisha vpengle vyao viingizwe kwenye katiba mpya ? kuna tatizo hapa hebu naomba wenzetu waislamu kujichunguza vizuri na pia wanalalamika kwamba hawana nafasi ya katika serikali je hawajui kwamba ngazi zote za juu zimekamatwa na waislam je wakristo wamelalamika ? there is some thing wrong some where please wenzetu tujichunguze vizuri kuna mambo mengi wanayalalamikia bila sababu yeyote !!!!!!!!!!
August 10, 2012 at 11:44 am
1. KWA UKWELI HAKUNA AMBAYE AMEKATAZA WAZI SWALA LA WAISLAMU KUJIUNGA NA OIC LAKINI INA ONEKANA HIVYO KWA SABABU IPO MIZENGWE MINGI KATIKA SWALA HILI NA INAONEKANA KAMA KUJIUNGA OIC NI KUIFANYA NCHI HII KUWA YA KIISLAMU, JIULIZE NI MWAKA WA NGAPI WAISLAMU WANALALMILKIA HILO, OIC WAPO TAYARI LAKINI KWA KUWA NCHI INA SERIKALI LAZIMA SERIKALI ITOE RUHUSA NA KIBALI CHA TAASISI HIYO KUFANYA KAZI ZAKE NCHINI.
KUHUSU SWALA LA KUWEKWA KWENYE KATIBA, HAYA NI MAONI NA PENGINE OIC ILIKUWA MFANO KAMA ILIVYOKUWA WAKATOLIKI NA VATICAN YAO, KATIBA LAZIMA IWEKE WAZI NI AINA GANI YA MUUNGANO WA KITAASISI ZA KIDINI AMBAZO ZINARUHUSIWA ILIKUEPUKA MIGONGANO. HII INA MAANA KWAMBA SISEMI OIC IANDIKWE KWENYE KATIBA BALI MASWALA YOTE YANAYOFANANA NA SWALA HILOYAANDIKWE KWENYE KATIBA, ISITAJWE OIC KWENYE KATIBA BALI SHUGHULI ZA AINA GANI INATAKI3WA IFANYE TAASISI KAMA HIYO ZIANDIKWE. NAFIKIRI KATIBA ITAANDIKWA MFUMO NA SI TAASISI MOJAMOJA KAMA ULIVYONIFIKIRIA. HABARI ZA KATIBA YA SASA KUTAJA AU KUTOTAJA SWALA HILO HAZITUHUSU SANA SASA KWANI HATUFANYI MAREKEBISHO YA KATIBA BALI TUNAANDIKA KATIBA MPYA.
2. KUHUSU MALALAMIKO YA WAISLAMU KATIKA MFUMO WA UONGOZI NAFIKIRI HILI NI SWALI KWANGU NA SI HOJA KAMA ILIVYO SWALA NAMBA MOJA, NI KWELI NGAZI ZA JUU KABISA ZA UONGOZI WA NCHI HII YAANI RAISI NA MAKAMU WA RAISI ZIMESHIKWA NA WAISLAMU LAKINI MIMI KAMA MUISLAMU SIJAANDIKA MALALMIKO HAYO LAKINI MFUMO MZIMA WA KIUONGOZI NI KWELI UNA WAKIRISTO WENGI KULIKO WAISLAMU NASILALAMIKII HILO BALI MFUMO ULIOJENGWA NA KUSABABISHA HAYO
KUMBUKA KWAMBA KIPINDI CHA CHAMA KIMOJA SHULE ZOTE ZA DINI ZILICHUKULIWA NA SERIKALI LAKINI KIPINDI CHA URUDISHAJI ZA WAKIRISTO ZILIRUDISHWA LAKINI ZA WAISLAMU HAZIKURUDISHWA MFANO SHULE YA MSINIGI UHURU MOROGORO, NA KUMBUKA KWAMBA SHULE ZA SERIKALI WALISOMA WAISLAM NA WAKIRISTO, HUKUWAISLAMU WAKIWA HAWANA SHULE ZAO ZINAZOSIMAMIWA NA TAASISI ZA DINI YAO, ZA WAKIRISTO ZILIZORUDISHWA ZILIENDELEA KUSTAWI NA KUHITIMISHA WANAFUNZI WENGI, NA KWA KUWA MFUMO WA KIUONGOZI UNAHITAJI WASOMI WENGI N WAISLAMU NI WALE TU WALIOSOMA SHULE ZA SERIKALI HUKU WAKIRISTO WAKITOKA KATIKA SHULE ZAO NA ZA SERIKALI MFUMO UKAANZA KUWA NA PENGO KUBWA KATI YA WAISLAM NA WAKIRISTO.
KINGINE NI MEMORANDOM OF UNDERSTANDING KATIAKA NCHI HII, TAFITI UKUTE WANAOLALAMIKA SI WAISLAM PEKE YAO BALI HATA WAKIRISTO WA MADHEHEBU KAMA KKKT,TAG NA MADHEHEBU MENGINE